Ưu đãi 50% Ưu đãi 50% trọn bộ khóa học Toán THPT!
Toán Lớp 11 Chương V: Giới hạn. Hàm số liên tục 7166 lượt xem

Lý thuyết & Phương pháp giải Chuyên sâu: Hàm số liên tục

Khái niệm hàm số liên tục tại điểm, liên tục trên khoảng/đoạn, các định lý cơ bản và ứng dụng định lý Bolzano chứng minh phương trình có nghiệm chuẩn SGK Toán 11.

1. Định Nghĩa Hàm Số Liên Tục (Chuẩn SGK)

ĐỊNH NGHĨA LIÊN TỤC TẠI MỘT ĐIỂM

Cho hàm số $y = f(x)$ xác định trên khoảng $(a; b)$ và $x_0 \in (a; b)$. Hàm số $f(x)$ được gọi là liên tục tại điểm $x_0$ nếu:
$$\lim_{x \to x_0} f(x) = f(x_0)$$
Nếu không thỏa mãn điều kiện trên, hàm số được gọi là gián đoạn tại $x_0$.

2. Tính Liên Tục Của Các Hàm Số Sơ Cấp

Định lý quan trọng theo SGK:
• Mọi hàm đa thức đều liên tục trên toàn bộ $\mathbb{R}$.
• Mọi hàm phân thức hữu tỉ, hàm căn thức và các hàm lượng giác đều liên tục trên từng khoảng xác định của chúng.

3. Định Lý Về Giá Trị Trung Gian & Ứng Dụng Chứng Minh Có Nghiệm

ĐỊNH LÝ BOLZANO (SGK TOÁN 11)

Nếu hàm số $y = f(x)$ liên tục trên đoạn $[a; b]$ và thỏa mãn: $$f(a) \cdot f(b) < 0$$ thì tồn tại ít nhất một điểm $c \in (a; b)$ sao cho $f(c) = 0$. Nói cách khác, phương trình $f(x) = 0$ có ít nhất một nghiệm trong khoảng $(a; b)$.

Ví dụ: Chứng minh phương trình có nghiệm

Chứng minh rằng phương trình $x^3 + 2x - 5 = 0$ có ít nhất một nghiệm trên khoảng $(1; 2)$.

Lời giải:

Xét hàm số $f(x) = x^3 + 2x - 5$. Đây là hàm đa thức nên liên tục trên $\mathbb{R}$, do đó liên tục trên đoạn $[1; 2]$.

Ta có: $f(1) = 1^3 + 2(1) - 5 = -2 < 0$.

Và $f(2) = 2^3 + 2(2) - 5 = 8 + 4 - 5 = 7 > 0$.

Vì $f(1) \cdot f(2) = (-2) \cdot 7 = -14 < 0$, nên theo định lý Bolzano, phương trình $f(x) = 0$ có ít nhất một nghiệm thuộc khoảng $(1; 2)$.

Làm bài tập củng cố của bài này →